Baanbrekende uitspraak Europees Hof: doorstartende ondernemer kan in geval van pre-pack geen beroep doen op uitzondering faillissement


Vandaag – 22 juni 2017 – heeft het Hof van Justitie EU (hierna: “HvJ EU”) uitspraak gedaan in de zaak FNV c.s./Smallsteps. Daarin is overwogen dat wanneer direct na faillissement een doorstart plaatsvindt die voorafgaande aan de faillietverklaring tot in detail is voorbereid (pre-pack), werknemers de bescherming vanuit de richtlijn overgang van onderneming (hierna: “de Richtlijn”) behouden. De doorstartende ondernemer kan dan geen beroep doen op de uitzondering van faillissement. Dat heeft kort gezegd tot gevolg dat werknemers vanwege de overgang niet mogen worden ontslagen en zij hun  arbeidsvoorwaarden behouden.

Uitspraak HvJ EU

Estro Groep verkeerde eind 2013 in zwaar weer. Op dat moment was voorzienbaar dat het bedrijf onder de huidige omstandigheden in de zomer van 2014 niet aan haar verplichtingen zou kunnen voldoen. Met behulp van een pre-pack heeft Estro Groep een doorstart gemaakt onder de naam ‘Smallsteps’. 2600 van de 3600 werknemers werden door Smallsteps overgenomen. De overige 1000 werknemers verloren hun baan. Volgens FNV ten onrechte, omdat rekening gehouden dient te worden met de bescherming vanuit de Richtlijn. Naar aanleiding van dit geschil tussen FNV en Smallsteps zijn er prejudiciële vragen gesteld aan het HvJ EU, inhoudende of de bescherming bij overgang van onderneming ook geldt in pre-pack situaties. Op 29 maart 2017 concludeerde de Advocaat-Generaal reeds dat dit het geval is. Het HvJ EU is tot eenzelfde oordeel gekomen.

Het HvJ EU heeft vooropgesteld dat de Richtlijn de werknemers beoogt te beschermen door met name hun rechten veilig te stellen bij overgang van een onderneming. Op grond van de Richtlijn gaan rechten en verplichtingen mee over en mogen werknemers niet worden ontslagen vanwege de overgang. Op deze bescherming kan op grond van de Richtlijn geen beroep worden gedaan wanneer de vervreemder is verwikkeld in een faillissementsprocedure of in een soortgelijke procedure met het oog op de liquidatie van het vermogen van de vervreemder, tenzij lidstaten anders bepalen. Nederland kent geen andere bepaling. Centraal staat dan ook de vraag of een pre-pack onder de uitzondering van faillissement valt.

Het HvJ EU overweegt in dat kader dat in geval van een pre-pack wordt beoogd een snelle doorstart mogelijk te maken en het niet gaat om liquidatie van het vermogen van de vervreemder. Dat de pre-pack tevens gericht kan zijn op een zo hoog mogelijke uitbetaling aan schuldeisers doet daar niet aan af. Verder geniet een pre-pack niet dezelfde waarborgen als een faillissementsprocedure. De curator en rechter-commissaris hebben namelijk geen formeel toezicht op de procedure bij een pre-pack. Die transactie wordt in zoverre dus niet uitgevoerd onder toezicht van de rechtbank, maar door de onderneming. Om deze redenen valt een pre-pack niet onder de uitzondering bij faillissement, aldus het HvJ EU.

Consequenties

Het gevolg van deze uitspraak is dat werknemers in geval van een pre-pack bij overgang van onderneming de bescherming vanuit de Richtlijn genieten. Doorstarters moeten dan al het personeel overnemen onder dezelfde arbeidsvoorwaarden.


Floria Koopman, Corporate Arbeidsrecht, T. 06 10 98 21 33, E. koopman@tk.nl  

22/6/2017
door Floria Koopman
Floria Koopman

Floria Koopman

Advocaat

Gedreven enthousiaste advocate die in haar vrije tijd te vinden is op de Leidse terrassen of in een zweefvliegtuig.

Sector: Publieke sector

CV via LinkedIn

T +31 71 - 535 80 41
E koopman@tk.nl