Pas op met modelcontracten die online worden aangeboden


Op het world wide web worden allerhande modelcontracten aangeboden. Veel van deze contracten bevatten uit Amerika en het Verenigd Koninkrijk overgewaaide standaardbepalingen. Deze clausules werken in het Nederlandse recht niet zoals zij in hun oorspronkelijke rechtsstelsel bedoeld zijn.

Dat geldt bijvoorbeeld voor de bepaling dat wijziging van de overeenkomst alleen mogelijk is als dat schriftelijk overeengekomen wordt. Een ander voorbeeld is de bepaling dat de overeenkomst alle afspraken van partijen behelst. Toch worden dergelijke standaardbepalingen veelvuldig en klakkeloos opgenomen in Nederlandse (model)contracten.

Contractsvrijheid is een kenmerkend beginsel van de Nederlandse rechtsstaat. Ondernemingen kunnen onderling afspraken maken. Dat is in beginsel vormvrij. Als partijen ervoor kiezen de afspraken contractueel vast te leggen, beogen zij daarmee een bepaalde rechtszekerheid tussen hen te creëren. Dat maakt het eenvoudiger om nakoming van de afspraken te vorderen.

Waar wringt de schoen bij het hanteren van genoemde standaardbepalingen?

De bedoeling om verklaringen of gedragingen die niet in het contract verankerd zijn buiten toepassing te laten, botst met het principe dat partijen vrij zijn om na ondertekening van het contract weer nieuwe afspraken te maken. En dat hoeft in Nederland niet persé schriftelijk. Met andere woorden, ook de genoemde standaard clausules kunnen gewijzigd worden middels vormvrije verklaringen of gedragingen van na datum overeenkomst. Als je dat wilt uitsluiten, volstaat de contractsbepaling dat wijziging van de overeenkomst alleen schriftelijk mogelijk is niet.

Het beginsel van de redelijkheid en billijkheid speelt een grote rol in het Nederlandse privaatrecht. De werking van dat beginsel is afhankelijk van ‘alle omstandigheden van het geval’. Om vast te stellen wat de rechten en verplichtingen van contractspartijen tegenover elkaar zijn, moeten alle omstandigheden van het geval in aanmerking worden genomen. Je kunt dat niet met standaardbepalingen wegschrijven.

Tenslotte speelt ook nog dat in Nederland bij de uitleg van contracten niet wordt uitgegaan van de letterlijke bewoordingen maar de bedoeling van partijen. Wordt een overeenkomst ter uitleg voorgelegd aan de rechter, dan is dat veelal omdat de bedoeling van partijen uiteenloopt, omdat de overeenkomst voor meerderlei uitleg vatbaar is, of omdat partijen niet hebben gedacht aan de situatie die zich voordoet. Indien de bewoording in de overeenkomst niet strookt met de bedoeling van partijen, prefereert in beginsel de bedoeling boven de letter.

Willen partijen vasthouden aan de momentopname van het contract, doen zij er verstandig aan in het contract de bewijslevering tijdens een eventuele procedure alvast in te richten. Zo wordt de rechter op voorhand als het ware geïnstrueerd hoe verklaringen of gedragingen van partijen in relatie tot het contract te waarderen Het vergt uiteraard meer dan een modelcontract om de rechter beschikbaar bewijsmateriaal te laten negeren.

TK adviseert u graag nader!

Voor meer informatie over dit onderwerp kunt u contact opnemen met Pietia Laarhoven-van der Mark via laarhoven@tk.nl of 071 535 80 00.

 

 

03/7/2017
door Pietia Laarhoven-van der Mark
Pietia  Laarhoven-van der Mark

Pietia Laarhoven-van der Mark

Advocaat, Partner

Corporate M&A Mededinging

Sector: Agri & Food

CV via LinkedIn

T +31 71 - 535 80 75
E laarhoven@tk.nl