Wetsvoorstel bestuur en toezicht rechtspersonen


Op dit moment is bij de Tweede Kamer het wetsvoorstel Bestuur en toezicht rechtspersonen in behandeling. Naar aanleiding van enkele misstanden bij woningbouwcorporaties en (semi)publieke instellingen in de zorg- en onderwijssector heeft de Minister in juni 2016 het wetsvoorstel ingediend om het interne toezicht bij dergelijke instellingen te verscherpen en wettelijk te verankeren.

Het wetsvoorstel brengt voornamelijk een uniformering tot stand door wettelijke regelingen van toepassing te verklaren op alle burgerlijke rechtsvormen. Zo worden bepaalde regelingen inzake bestuur en toezicht van de B.V. en de N.V. verplaatst naar het algemene gedeelte van het rechtspersonenrecht in het Burgerlijk Wetboek, zodat deze ook van toepassing zullen worden op verenigingen en stichtingen. Veelal is een inhoudelijke wijziging ten aanzien van de betreffende regelingen niet beoogd.

De voornaamste punten uit het wetsvoorstel zijn:

  1. Een wettelijke grondslag voor de toepassing van het one-tier-board (het monistische bestuursmodel, waarbij zowel bestuurders als toezichthouders in hetzelfde orgaan deelnemen) ten aanzien van stichtingen, verenigingen, coöperaties en onderlinge waarborgmaatschappijen.
  2. De uniformering van de wettelijke normering ten aanzien van de taakvervulling door bestuurders en commissarissen van de rechtspersoon. Voor de B.V. en de N.V. is reeds wettelijk verankerd dat bestuurders zich bij de vervulling van hun taak dienen te richten naar het belang van de vennootschap en de aan haar verbonden onderneming. Ook voor commissarissen is dit al wettelijk geregeld ten aanzien van het door hen te houden toezicht op het beleid van het bestuur en de algemene gang van zaken in de vennootschap.
  3. De inwerkingtreding van een wettelijke grondslag voor een Raad van Commissarissen bij de vereniging en de stichting. Hoewel veel stichtingen en verenigingen al gebruikmaken van een statutair ingericht toezichthoudend orgaan (vaak “Raad van Toezicht” genoemd), zal de nieuwe regeling ook werken ten aanzien van dergelijke toezichthoudende organen, los van de benaming van dit orgaan.
  4. De uniformering van het nieuwe tegenstrijdig belangregime voor voornoemde rechtspersonen. Ten aanzien van de besloten vennootschap is met de inwerkingtreding van de Wet & toezicht op 1 januari 2013 een nieuwe tegenstrijdig belangregeling geïntroduceerd. Indien sprake is van een tegenstrijdig belang van (een of meer van) de bestuurder(s), dan kon de betreffende bestuurder de rechtspersoon volgens de oude regeling de rechtspersoon niet meer geldig vertegenwoordigen. Naar het nieuwe regime mag deze bestuurder niet deelnemen aan het besluitvormingsproces ten aanzien van de betreffende rechtshandeling. Deze nieuwe regeling wordt in het Wetsvoorstel Bestuur en toezicht ook van toepassing op andere rechtsvormen.
  5. Ook de regeling ten aanzien van aansprakelijkheid in geval van faillissement wordt van toepassing verklaard op andere rechtsvormen. De interne aansprakelijkheid van toezichthouders van verenigingen en stichtingen wordt op basis van huidig recht veelal gebaseerd op het handelen in strijd met redelijkheid en billijkheid of een onrechtmatige daadsactie. Waar het wetsvoorstel de norm van behoorlijke taakvervulling ook van toepassing verklaart op bestuurders en toezichthouders van verenigingen of stichtingen, wordt hieraan ook een eventuele aansprakelijkheidsgrond gekoppeld. Op basis van deze regelingen kunnen commissarissen van verenigingen en stichtingen rechtstreeks worden aangesproken wegens onbehoorlijke taakvervulling. Hierbij moet worden opgemerkt dat een disculpatie mogelijk is indien een toezichthouder kan aantonen dat hem/haar geen ernstig verwijt kan worden gemaakt. Hiernaast is het zo dat er enkele uitzonderingen zijn op de uitbreiding van het toepassingsbereik van deze regel, zodat het van belang is om u op voorhand hierover goed te laten adviseren.

Hoewel het wetsvoorstel op dit moment nog in behandeling is in de Tweede Kamer, is de verwachting dat het wetsvoorstel de eindstreep zal halen. Wij blijven het wetgevingsproces volgen en houden u op de hoogte op onze website.

Meer informatie

Wilt u meer weten over dit onderwerp, neem dan contact op met Maarten van Haren via t. 071 535 80 00 of e-mail vanharen@tk.nl

 

 

21/2/2018